ตรวจนับสต๊อก (Cycle Counts)
Cycle Count คือ "การตรวจนับสต๊อกย่อย" — แทนการปิดคลังนับ Annual Inventory ทีเดียว เราทยอยนับเป็นรอบ ๆ ตลอดปี
คืออะไร?
แทนที่จะนับทั้งคลัง 1 ครั้ง/ปี (ต้องปิดงาน เสียเวลา) เราแบ่งคลังเป็นส่วน ๆ แล้วนับวนตลอดปี เช่น:
- Zone A — ทุกเดือน
- Zone B — ทุก 3 เดือน
- Item ขายดี — ทุกสัปดาห์
ทำไมต้อง Cycle Count?
- ไม่ต้องหยุดงาน — นับขณะคลังเปิด
- เจอปัญหาเร็ว — ก่อนสะสมถึงปลายปี
- Stock Accuracy สูง — > 99% เป็นไปได้
- Audit Compliance — ผ่าน ISO, GMP
วิธีเข้าหน้า Cycle Counts
Sidebar → Inventory → Cycle Counts
ประเภทของ Cycle Count
| ประเภท | คำอธิบาย |
|---|---|
| Scheduled | ตามตารางที่ตั้ง (ABC analysis) |
| Ad-hoc | สั่งนับด่วน (สงสัย) |
| Trigger | ระบบสร้างเองเมื่อมี Short Pick หรือ Negative Stock |
ABC Analysis
แบ่ง Item ตามมูลค่า/ความถี่ที่ขาย:
- A (ขายดี 20% แต่กิน 80% รายได้) → นับทุก 2 สัปดาห์
- B (ปานกลาง) → นับทุกเดือน
- C (ขายน้อย) → นับทุก 3 เดือน
ตั้งกฎนี้ใน Admin Portal → WMS Config
สร้าง Cycle Count
- กด + New Count
- กรอก Header:
- Name — เช่น "Zone A — 2026-05"
- Warehouse
- Scope — Zone / Item Category / Specific Items / Random
- Counter — ใครเป็นคนนับ
- ระบบสร้าง Count Sheet = รายการที่ต้องนับ
- กด Release → ส่งงานให้ Counter
ขั้นตอนการนับ — Counter
- เปิดงาน → Start Count
- ระบบแสดงทีละ Location ตามลำดับ:
Location: A-01-03-02 Expected: WATER-600 — 432 ขวด ───────────── [ Scan Item ] [ Count Qty ] - นับจริง → กรอก Actual Qty
- หากเจอ Item ที่ไม่อยู่ในรายการ → กด Add Unknown
- กดข้าม Location ถัดไป
นับ "Blind"
ให้ Counter ไม่เห็น Expected Qty ก่อนนับ (เปิด Blind Mode) — จะป้องกัน bias นับให้ตรงระบบ
Recount
หาก Variance สูงผิดปกติ (> 5%):
- ระบบแจ้ง Recount Required
- ให้คนละคนนับซ้ำ
- ถ้ายังต่าง → Manager ตัดสิน
Close Count
หลังนับครบ:
- ตรวจสอบ Variance Report
- กด Close Count
- ระบบเสนอ Create Adjustments:
- ยอมรับ → สร้าง Adjustment auto
- หรือเลือกเอง
รายงาน Cycle Count Performance
- Accuracy % — Item ที่ตรงระบบ
- Variance Value (บาท) — มูลค่าที่ผิดทั้งหมด
- Counts Completed / Plan
- Top Variance Items — Item ที่เพี้ยนบ่อย — ต้องสืบ
Best Practices
- นับเป็นรอบประจำ — อย่าทิ้งไว้ปลายปี
- Counter ผลัดกัน — กันการสุมหัวกัน
- Blind Count — ไม่บอก Expected
- Reconcile ทันที — สร้าง Adjustment ภายใน 24 ชม.