กลยุทธ์จัดสรร FIFO / FEFO / LIFO
เมื่อ Order เข้ามา ระบบต้องตัดสินใจว่า "หยิบของจาก Lot ไหน Location ไหน" — เลือกกลยุทธ์ที่เหมาะกับสินค้าของคุณ
FIFO — First In, First Out
หลักการ: ของที่รับเข้ามาก่อน → จ่ายออกก่อน
เหมาะกับ:
- สินค้าทั่วไปที่ไม่มี Expiry
- อิเล็กทรอนิกส์ (Tech ใหม่กว่าควรเก็บไว้ขายทีหลัง)
- เสื้อผ้า / สินค้าแฟชั่น
ตัวอย่าง:
Lot A (รับ 1 Jan) → 100 ชิ้น
Lot B (รับ 15 Jan) → 100 ชิ้น
Order 80 ชิ้น → ระบบหยิบจาก Lot A (เพราะรับก่อน)FEFO — First Expired, First Out
หลักการ: ของใกล้หมดอายุ → จ่ายออกก่อน (ไม่สนวันรับ)
เหมาะกับ:
- อาหาร / เครื่องดื่ม
- ยา / Vaccine
- เครื่องสำอาง
- เคมีภัณฑ์
ตัวอย่าง:
Lot A (Exp 2026-12-31) → 100 ขวด
Lot B (Exp 2026-06-30) → 100 ขวด ← หมดอายุเร็วกว่า
Order 80 ขวด → ระบบหยิบจาก Lot B (FEFO)FEFO เป็น Default สำหรับสินค้ามี Expiry
ในระบบ — Item ที่ตั้ง Has Expiry = true จะ default FEFO
LIFO — Last In, First Out
หลักการ: ของที่รับเข้ามาหลังสุด → จ่ายออกก่อน
เหมาะกับ:
- กรณีพิเศษมาก ๆ
- บางวัสดุก่อสร้าง (กองข้างบนต้องเอาออกก่อน)
- บัญชี LIFO (ในบางประเทศ)
ใช้ LIFO น้อยมาก
ปกติไม่แนะนำในคลังขายของ — ทำให้ของเก่าค้างนาน
Other Strategies
Lowest Quantity First
- หยิบจาก Location ที่มีของน้อยที่สุดก่อน — เพื่อ "เคลียร์" Location และคืนพื้นที่
Nearest to Shipping Dock
- หยิบจาก Location ใกล้ Dock — ลดเวลาเดิน (Wave Planning)
Fixed Lot
- หยิบเฉพาะ Lot ที่ Order ระบุ (เช่น Order บอก "ของ Lot ABC เท่านั้น")
วิธีตั้งใน WMS
ระดับ Global Default
Admin Portal → WMS Settings → Outbound Tab → Allocation Strategy
ระดับ Item
ที่ Item → Tab Replenishment / Allocation:
- Override Strategy เฉพาะ Item นี้
ระดับ Customer / Order
บางลูกค้าอาจขอ:
- "ผมอยากได้ของ Lot ใหม่ที่สุด" → ตั้ง LIFO เฉพาะ Customer นี้
- "ต้องเหลืออายุอย่างน้อย 6 เดือน" → ระบบหา Lot ที่ตรง
ตั้งที่ Order Header → Allocation Preference
Multi-Strategy
ระบบรองรับ tie-breaker:
ตัวอย่าง: "FEFO ก่อน → แล้วใช้ Lowest Qty"
- ถ้ามี 2 Lot Expiry เท่ากัน → เลือก Lot ที่เหลือน้อยกว่า (เพื่อเคลียร์)
Stock Aging Report
ดูได้ใน Inventory Report:
- Stock ที่อายุเกิน 30 / 60 / 90 / 180 วัน
- ใช้ตัดสินใจ:
- Discount เพื่อระบาย
- เปลี่ยน Strategy เป็น FEFO ถ้า FIFO ไม่ช่วย
ตัวอย่าง Real World
บริษัทเครื่องสำอาง
- ใช้ FEFO
- กฎเพิ่ม: ห้ามส่งของเหลืออายุ < 6 เดือนไปลูกค้า Retail
- ของอายุ < 6 เดือน → ขาย Discount ใน Outlet
บริษัทอะไหล่รถ
- ใช้ FIFO ทั่วไป
- ยกเว้นบางเบอร์ที่ลูกค้าขอเฉพาะ Lot
บริษัทอาหารสด
- ใช้ FEFO เคร่ง
- Cycle Count ทุกสัปดาห์
- Alert Expiry ก่อน 7 วัน